EA i SOA, czyli architektura w najlepszym wydaniu.

Enterprise architecture is like city architecture. Planning it means harmonic growth for all stakeholders and dwellers
Podziel się!

Architektura korporacyjna oraz architektura zorientowana usługowo są często przywoływane jednocześnie w kontekście doskonałości organizacji. Mówimy o ich komplementarności w realizowaniu celów oraz adresowaniu wspólnych wyzwań, takich jak zgodność z regulacjami, zwinność biznesu i IT czy też burzenie silosów informacyjnych.

W tym cyklu artykułów pokażemy zalety jednoczesnego wykorzystania w organizacji Architektury korporacyjnej (EA – Enterprise Architecture) oraz architektury zorientowanej usługowo (SOA – Service Oriented Architecture), skupiając się na:

  • EA i SOA w kontekście potrzeb organizacji
  • Miejscach kolaboracji obu typów architektury
  • Rolach i odpowiedzialnościach w EA i SOA oraz zależnościach między nimi
  • Korzyściach, możliwych dzięki powiązaniu EA i SOA
  • Opisaniu podejścia, jednocześnie wykorzystującego EA i SOA

Enterprise Architecture i Service Oriented Architecture w kontekście potrzeb dużej organizacji

Rozważania, dotyczące potrzeb dzisiejszych przedsiębiorstw skupiają się wokół elastyczności biznesowej. To ten czynnik ma zapewnić rozwój organizacji w wysoko konkurencyjnym środowisku. Dzisiejsze rynki,  dzięki powszechnemu dostępowi do informacji, cechuje silna konkurencja. Klienci bez większego problemu odnajdą dostawców, a dostawcy – potencjalnych klientów. Wymusza to na firmach stałe poprawianie jakości swoich produktów i szybkie dostosowywanie ich do potrzeb klientów.

Przetrwają nie najsilniejsi tylko ci, którzy najlepiej dostosują się do warunków. (Karol Darwin)

Potrzeba zwinności biznesowej wydaje się być ważna szczególnie, gdy przypomnimy sobie chociażby problemy korporacji General Motors i słowa jej wiceprezesa Elmera Johnsona, zapisane w notatce z 1988 roku: „W znacznym stopniu nie doceniliśmy, jak głęboko zakorzeniony jest organizacyjny i kulturowy brak elastyczności, który ogranicza nasze możliwości operacyjne„.

Pozostaje jednak pytanie o metodę podnoszenia elastyczności biznesowej organizacji. Napisano na ten temat wiele publikacji (m.in: Ron Ashkenas „The Boundaryless Organization: Breaking the Chains of Organizational Structure„). W naszym artykule nie będziemy analizowali wszystkich dostępnych metod, ale skupimy się na jednej, naszym zdaniem najważniejszej –  metodzie burzenia silosów biznesowych przy wykorzystaniu architektury korporacyjnej oraz architektury SOA.

Architektura korporacyjna (EA)

Architektura korporacyjna jest holistycznym widokiem organizacji. Widok taki pokazuje aktualne zależności pomiędzy blokami, budującymi organizację, oraz zależności docelowe i luki pomiędzy stanem aktualnym i stanem docelowym.

Architektura korporacyjna rozumiana jako proces jest dyscypliną planowania na poziomie organizacji. Wspiera stworzenie planu migracji (w kontekście projektów/programów), który jest niezbędny do osiągnięcia docelowej architektury korporacyjnej.

Architektura korporacyjna, poprzez współpracę z ramami zarządczymi, zapewnia realizację planu migracji zgodnie z wypracowanymi dla organizacji standardami i wytycznymi. Do definicji holistycznego widoku organizacji wykorzystuje się cztery typy domen architektonicznych: biznesową, informacyjną, aplikacji i technologiczną. Architektura korporacyjna definiuje jednocześnie plan migracji w kontekście bloków, budujących organizację oraz zależności między tymi blokami.

Architektura zorientowana na usługi (SOA)

Architektura zorientowana na usługi jest holistycznym widokiem oprogramowania IT w przedsiębiorstwie. Widok ten pokazuje zależności między usługami biznesowymi, komponentami oraz przepływami pomiędzy nimi.

Architektura zorientowana na usługi (jako proces) jest dyscypliną rozwoju infrastruktury IT. Wspiera stworzenie widoku rozwiązania IT, działającego w oparciu o wielokrotne wykorzystanie usług.

SOA wprowadza w tym celu wiele pryncypiów i metod. Pozwala to budować rozwiązania IT w oparciu o luźno powiązane usługi, mogące ze sobą współpracować (np. dzięki API). Do definicji holistycznego widoku rozwiązania IT, SOA wykorzystuje cztery typy elementów: usługi, komponenty serwisowe, systemy operacyjne/spadkowe i wzajemne przepływy między tymi elementami.

Czym są silosy biznesowe?

Silosy biznesowe są problemem w większości dużych organizacji. Wewnątrz swojej struktury, rozpadają się one na odizolowane obozy (działy, departamenty) o małej motywacji do współpracy, dzielenia się informacją czy produkowania wartości biznesowej. Grupy w silosach budują wysokie mury, neutralizując tym samym efektywność osób z różnych silosów biznesowych, które muszą ze sobą współpracować. Liderzy silosów starają się zapewnić dobrobyt swojemu otoczeniu i współpracownikom, często poświęcając cele organizacji.

Dobrze wdrożona architektura korporacyjna oraz architektura zorientowana na usługi eliminuje silosy biznesowe. Architektura korporacyjna pomaga od strony biznesowej, SOA wspiera eliminację od strony IT. Przyglądając się tym miejscom w organizacji, w których obydwie architektury działają skutecznie, oraz tym, które boleśnie odczuwają istnienie silosów biznesowych, możemy wyróżnić kilka ważnych czynników:

1. Efektywność projektowa w kontekście celów organizacji

Projekty realizowane w organizacjach silosowych są często nastawione na korzyść jednego działu, zamiast całej organizacji. Powodem tego jest dopuszczenie do realizacji projektów, które mają mało wspólnego z celami czy zadaniami organizacji. Architektura korporacyjna adresuje ten problem poprzez planowanie zmian w organizacji w oparciu o cele i zadania organizacji.

Zaplanowane w ramach architektury korporacyjnej projekty, które trafiają do portfela projektów, mają jednoznaczne powiązanie ze strategią biznesową organizacji. Dzięki temu te projekty, które adresują cele różnych departamentów, ale mają luźne powiązanie ze strategią przedsiębiorstwa, nie są realizowane.

2. Dostęp do informacji

Informacja to najważniejsza broń w walce o przewagę konkurencyjną. Idealnym modelem jest szybki dostęp do informacji niezbędnej do podjęcia trafnej decyzji. Kilka statystyk z badań IBM dobrze odzwierciedla opisywany problem:

  • 25% naszego czasu spędzamy na poszukiwaniu informacji;
  • 42% osób używa złej informacji do podjęcia decyzji;
  • Każdy pracownik spędza 20 min dziennie na tworzenie informacji, która jest już w organizacji dostępna;
  • Średni czas wdrożenia pracownika to 45 dni. Specjaliści potrzebują 9 miesięcy;

Na opisaną sytuację składa się wiele przyczyn. Jedną z najważniejszych jest rozproszenie i duplikowanie informacji w zasobach różnych departamentów. Prowadzi to do utraty spójności i wartości informacji.

Przechowywanie tej samej informacji w różnych systemach IT i udostępnianie jej tylko wybranym osobom z poszczególnych departamentów jest efektem silosowego podejścia do rozwoju systemów IT.

SOA adresuje ten problem poprzez wielokrotne użycie usług biznesowych, operujących na informacji. Usługi biznesowe są łączone na poziomie organizacji, a nie na poziomie poszczególnych departamentów. Poszczególne departamenty wykorzystują tą samą usługę w celu dotarcia do informacji. Tym samym, podejście SOA uniemożliwia redundancję, utratę spójności oraz ukrywanie informacji w zasobach danych.

3. Kolaboracja międzydziałowa

Wiele organizacji mówi o kolaboracji, cały czas odczuwając silne efekty silosów biznesowych. Popełnia wiele błędów, takich jak nagradzanie za indywidualne osiągnięcia, a nie za drużynowe sukcesy. Takie problemy można rozwiązać zmianami na poziomie organizacyjnym lub mentalnym.

Pozostaje jednak do zaadresowania efektywność procesowa, wymagająca kolaboracji wielu działów w organizacji. Tutaj z pomocą przychodzą nam obydwa podejścia architektoniczne: SOA i EA.

Z jednej strony SOA pozwala na redukcję redundancji usług biznesowych oraz buduje jednolity model informacyjny na poziomie organizacji, co pozwala na swobodne zarządzanie procesami ponad murami silosów biznesowych.

Z drugiej strony EA to konsolidacja inicjatyw biznesowych, zmieniających organizację. Architektura korporacyjna odnajduje i konsoliduje inicjatywy z różnych departamentów, adresujące ten sam obszar zdolności biznesowej. Dzięki temu departamenty biznesowe w naturalny sposób przechodzą do współpracy w celu realizacji wspólnych projektów i zwiększaniu wartości przedsiębiorstwa.


Podziel się!